ไทยโพสต์ 11 ธ.ค. 52 - ตลาดสามชุกรับมอบรางวัลอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก จากองค์การยูเนสโก เผยเป็น 1 ใน 4 เมืองที่พลิกฟื้นประวัติศาสตร์ชุมชนโดยชาวบ้านในท้องถิ่นเป็นแกนหลัก เป็นต้นแบบของการฟื้นฟูเมืองเก่าให้น่าอยู่และมีชีวิตชีวา
นางอรุณลักษณ์ อ่อนวิมล เลขานุการคณะกรรมการพัฒนาตลาดสามชุกเชิงอนุรักษ์ เปิดเผยว่า ในวันที่ 11 ธันวาคมนี้ ตลาดสามชุกร้อยปี อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี ได้จัดพิธีมอบรางวัลอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก จากองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก ประจำปี 2552 เนื่องจากทางองค์การยูเนสโกพิจารณาเห็นว่า ชาวบ้านในชุมชนสามชุกได้ร่วมมือกันพลิกฟื้นตลาดเก่าแก่อายุนับร้อยปีกลับมา มีชีวิตชีวา และฟื้นฟูประวัติศาสตร์ท้องถิ่นจากรากฐานอย่างแท้จริง ซึ่งตลาดสามชุกถือเป็นต้นแบบของแนวทางการพัฒนาเมืองเก่า โดยมีผู้คนในชุมชนเป็นแกนหลักและขยายผลไปสู่ระดับนโยบายของภาครัฐ
กรรมการพัฒนาตลาดสามชุกระบุว่า แนวทางการพลิกฟื้นตลาดสามชุกเริ่มตั้งแต่ปี 2543 ชาวสามชุกได้หารือกันว่า ตลาดสามชุกเริ่มซบเซาจนแทบจะไม่มีการซื้อขาย จึงได้ร่วมกันตั้งคณะกรรมการพัฒนาตลาด ซึ่งประกอบด้วยบุคคลหลากหลายสาขาอาชีพเข้ามาศึกษาวิถีชุมชน จัดเวทีเสนอปัญหาและแนวทางแก้ไข จัดการศึกษาดูงานเพื่อเสริมความพร้อมให้แก่คณะทำงาน และกระตุ้นการมีส่วนร่วม โดยใช้กิจกรรมนำร่องเล็กๆ และขยายเป็นกิจกรรมที่ใหญ่ขึ้นตามแผนงานที่ได้มาจากการระดมความคิดเห็น
"กิจกรรมเริ่มจากทำความสะอาดตลาดร้อยปี การฟื้นฟูประวัติศาสตร์ท้องถิ่น โดยจัดงานสงกรานต์และภาพเก่าเล่าขานตำนานสามชุก การนำบ้านเก่าที่ปิดมานาน ของขุนจำนงค์ จีนารักษ์ มาปรับปรุงให้เป็นพิพิธภัณฑ์กลางตลาด การฟื้นชีวิตตลาดโดยปรับปรุงสถานที่และฟื้นฟูอาหารดั้งเดิม การจัดตั้งกองทุนอนุรักษ์เพื่อพัฒนาตลาดอย่างต่อเนื่อง การนำเด็กนักเรียนเข้ามาเรียนประวัติศาสตร์ในตลาด การตั้งชมรมการท่องเที่ยว การเปิดทัศนียภาพริมน้ำ รวมทั้งสำรวจข้อมูลคนจนในเมือง และจัดทำโครงการบ้านมั่นคงเพื่อแก้ปัญหาเรื่องที่อยู่อาศัยให้ผู้ที่ไม่มี บ้านเป็นของตนเอง"
นางอรุณลักษณ์กล่าวอีกว่า ผลการดำเนินงานดังกล่าวทำให้ตลาดสามชุกกลับมามีชีวิตชีวา บรรยากาศการซื้อขายสินค้าที่เคยเงียบเหงาก็กลับมาคึกคักอีกครั้ง ส่งผลให้ตลาดสามชุกได้รับรางวัลมากมาย ล่าสุดคือเป็น 1 ใน 4 เมืองเก่าของโลกที่ได้รับรางวัลดีเด่น สาขาอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก ส่วนอีก 3 เมืองเก่าที่ได้รับรางวัลนี้คือ เมืองเซี่ยงไฮ้ ประเทศจีน นครมุมไบ ประเทศอินเดีย และเมืองโอ๊กแลนด์ ประเทศนิวซีแลนด์ ทั้งนี้ มีอาจารย์ณัฐวุฒิ อัศวโกวิทวงศ์ คณะสถาปัตยกรรม มหาวิทยาลัยศรีปทุม เป็นผู้เขียนโครงการฟื้นฟูตลาดสามชุกต่อองค์การยูเนสโก จนได้รับรางวัลในที่สุด
"ทางผู้อำนวยการยูเนสโกประจำประเทศไทยบอกกับเราว่า ตลาดสามชุกเป็นต้นแบบของการพลิกฟื้นเมืองเก่าที่ยังคงคุณค่าทางประวัติ ศาสตร์อย่างยั่งยืน ซึ่งควรที่จะจัดกิจกรรมต่อยอดให้เกิดกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่าง องค์กรชุมชนท้องถิ่น เสนอบทเรียนหรือแนวทางการปฏิบัติให้เกิดการสนับสนุนอย่างจริงจังในระดับ นโยบายของภาครัฐ และสร้างขวัญกำลังใจให้คนสามชุกมีส่วนร่วมอนุรักษ์เพื่อคนรุ่นหลังต่อไป"
นางอรุณลักษณ์เสนอว่า กระทรวงวัฒนธรรมควรรับเรื่องนี้ไปรับผิดชอบและผลักดันนโยบายให้เกิดขึ้น จริง ที่ผ่านมาไม่เคยให้ความสำคัญหรือสนใจในการพลิกฟื้นเมืองเก่า ทั้งๆ ที่ชุมชนคือรากเหง้าของชีวิต เด็กรุ่นใหม่ทุกวันนี้รู้จักแต่ร้านสะดวกซื้อติดเครื่องปรับอากาศ แต่ไม่รู้ว่าตลาดในบ้านเขามีวิถีชีวิตและประวัติศาสตร์อย่างไรบ้าง อีกทั้งตลาดเก่าแก่ในประเทศไทยยังมีอีกเยอะที่ควรพัฒนาขึ้นมา โดยกระทรวงวัฒนธรรมต้องเข้ามาดูแลและนำแนวทางการพัฒนาตลาดสามชุกไปเป็นต้น แบบ ทั้งนี้ หัวใจสำคัญคือความเสียสละของชาวสามชุก ได้ร่วมมือกันทำงานมาเป็นเวลากว่า 10 ปีโดยไม่คาดหวังรางวัลใดๆ ซึ่งรู้สึกว่าภูมิใจมากที่พวกเราประสบความสำเร็จถึงจุดนี้
- อ่านแล้ว 766
